• بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار منتشر شد

    بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار منتشر شد

    "چهره های ماندگار" ماهنامه ای دیداری و شنیداری است که به طور ویژه به نخبگان و نام آوران عرصه دانش و فرهنگ می پردازد. به گونه ای که مبنای اصلی اش دیدار، گفت و شنود، مناظره و گپ و گفت با اهالی فرهنگ و اندیشه است.

    علاقه مندان می توانند برای تهیه تمامی شماره های چاپ شدۀ ماهنامه "چهره های ماندگار "با شماره 88477191 در تماس باشید.

  • اصول معناشناختی و زبانشناسی در متون و نسخ خطی

    اصول معناشناختی و زبانشناسی در متون و نسخ خطی

    استاد نجیب مایل هروی در کنار استادان محمدتقی دانش پژوه و احمد منزوی از جمله شخصیت های نسخه شناس، کتاب شناس، و فهرست نویس برجستۀ معاصر به شمار می آید. او عمرش را با کتاب و نسخه های خطی سپری کرده و اکنون در بستر بیماری است. با آرزوی شفای عاجل برای این پژوهشگر و مولف گرانقدر متن گفتگو که مدتی پیش انجام شده در بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار از نظرتان می گذرد.

  • ترجمۀ طبری مبنای تمام ترجمه ها

    ترجمۀ طبری مبنای تمام ترجمه ها

    دکتر آذرتاش آذرنوش چهره ماندگار ادبیات عرب

    متن زیر گفتاری از دکتر آذرتاش آذرنوش در مورد نکات ادبی و تاریخی ترجمۀ قرآن به زبان فارسی است که از نظر می گذرد:

    حدود ۸۵۰ ترجمۀ فارسی از قرآن وجود دارد، ایرانیها گام بسیار عظیمی در ترجمه و فهم متون دینی برداشته‌اند. اما دغدغۀ بسیار اساسی وجود دارد و آن اینکه متون دینی و مذهبی را چگونه باید ترجمه کرد؟ آیا این متون قابل ترجمه هستند؟ این مسئله برای اروپاییان از این جهت اهمیت فراوان دارد که کتاب دینی آنها که همان تورات و انجیل است در اثر ترجمه­های گوناگون از یونانی، عبری و آرامی به دست آنها رسیده است. در مورد شیوه‌های ترجمه در اروپا از حدود شصت سال پیش  گام بسیار بزرگی برای فهم متون دینی و ترجمۀ آن به زبانهای دیگر  برداشته شد و این موضوع همچنان زنده است.

    ما می‌توانیم برای بیان دغدغه‌ها و دشواریهای ترجمه اقدام کنیم. وقتی از ترجمه‌های قرآن به زبان فارسی صحبت می‌کنیم همانقدر اهمیت دارد که دربارۀ ترجمۀ آن به زبانهای دیگر صحبت می‌کنیم، هرچند که از نظر تکنیک تفاوتهایی دارد اما از نظر کاربردی اهمیت دارد.

    نکتۀ قابل ذکر این است که ما ایرانیها در چه زمانی قرآن را به زبان فارسی ترجمه کردیم؟ اولین ترجمه‌ای که از قرآن داریم مربوط به زمان منصور بن نوح سامانی در حدود سال ۳۶۰ است که با ترجمۀ تفسیر طبری متن قرآن موجود در آن را هم به فارسی ترجمه کردند که  این رویداد در تاریخ ادبیات فارسی بسیار اهمیت دارد. ممکن است سؤالی پیش بیاید که چرا قرآن زودتر از این زمان ترجمه نشد؟ این سؤال بسیار مهم است

    داستانی وجود دارد که هنگامی که سلمان فارسی در مدینه بود از مردم فارس نامه‌ای دریافت می‌کند که ای سلمان ما برای خواندن و فهم سورۀ فاتحة الکتاب در نمازهای خود به ترجمۀ آن نیاز داریم. سلمان نیز متن این سوره را ترجمه می‌کند و پیامبر نیز آن را تأیید می‌کند. اما مسأله­ای که وجود دارد این است که در آن زمان هنوز ایرانیها مسلمان نشده بودند، پس این حقیقت تاریخی آن روایت تاریخی را نقض می­کند. برخی اندیشمندان در پاسخ به این نقیضه معتقدند...

    *با ما در خوانش بیست و چهارمین شماره ماهنامه چهره های ماندگار همراه شوید

  • اندلس؛ تمدن رازآلود

    اندلس؛ تمدن رازآلود

    دکتر ابوزید-استاد دانشگاه مراکش

    گفتگو با دکتر ابوزید مدتی قبل در مراکش انجام شد که پس از ترجمه از نظر می­گذرد:

    من ابوزید استاد زبان و نحو عربی و علوم انسانی دانشکده ادبیاتِ دانشگاه حسن دوم مراکش، عضو دبیرخانه حزب عدالت و رشد اسلامی و عضو منتخب پارلمان مراکش - که معادل مجلس شورای اسلامی در ایران است- هستم. کتاب هایی در زمینه سیاست و اندیشه اسلامی به چاپ رسانده ام؛ از جمله کتاب های:  "حاله الستدناء فی الانتخاب البارلمانیه"، "فلسطین و سلاح اراده ملت"، " تطبیق بین تمدن ها" و "حرکت اسلامی از اندیشه و تا واقعیت".  همچنین کتابهایی دارم که هنوز چاپ نشده است. از مهمترین آنها "زبان گفتگو در قرآن کریم"، "تولی و تبری در عقیده اسلامی" و "راه تفکر و اندیشه در قران کریم" می باشد. من....

    *گفتگو با دکتر ابوزید مدتی قبل در مراکش انجام شد که پس از ترجمه در بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار از نظرتان می گذرد.

  • روحیه انسانی و خداپسندانه

    روحیه انسانی و خداپسندانه

    جایزه "بهترین دستاورد پیوند کلیه در خاورمیانه" به دکتر ناصر سیم فروش

    دکتر ناصر سیم فروش چهره ماندگار پزشکی در شانزدهین کنگره "انجمن پیوند اعضای خاورمیانه" در آنکارا؛ موفق به دریافت"جایزه بهترین دستاورد پیوند کلیه در خاورمیانه" شد.

    دکتر سیم فروش رئیس بخش اورولوژی و پیوند کلیه مرکز پزشکی شهید لبافی نژاد و رئیس قطب اورولوژی ایران،  برای فعالیت مستمر سی و چهار ساله  خود در پیوند کلیه و انجام بیش از  پنج هزار پیوند کلیه و همچنین به دلیل انجام شصت درصد پیوند از اهدای مرگ مغزی در ماه­های اخیر در این مرکز؛ مورد تقدیر انجمن پیوند اعضای خاورمیانه قرار گرفت و جایزه بهترین دستاورد پیوند کلیه در خاورمیانه را کسب کرد.

    دکتر سیم فروش با توضیح درخصوص "مدل ایرانی پیوند کلیه" افزود: الگو و مدل ایرانی پیوند کلیه که یک راه موفق برای کم کردن لیست انتظار پیوند کلیه در کشور ما است، در جهان نیز کم کم مورد توجه قرار گرفته است و این الگو که به "پیوند غیرفامیل" معروف است، برای اولین بار از یک زوج که از نظر ژنتیکی فامیل نبودند دراین مرکز انجام شد که موفقیت آمیز بود و پس از آن یک راه جدیدی در پیوند کلیه در کشور ما باز شد؛ بطوریکه زمانی نود درصد پیوند کلیه‌های ما را شامل می‌شد.

    استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به انجام سه الی پنج پیوند کلیه در طی هفته و دویست الی دویست و پنجاه پیوند کلیه در طی سال در این مرکز؛ خاطرنشان کرد: ما از همان ابتدا شروع به تربیت متخصص پیوند کلیه از بین فارغ التحصیلان جراحی کلیه هم در داخل کشور و هم در خارج از کشور کردیم و برای مثال نیرویی تربیت کردیم که در حال حاضر در کشور لبنان مشغول پیوند کلیه است. تعداد بیش از سی جراح پیوند کلیه در اینجا تربیت شده که در کل ایران مشغول فعالیت هستند و تعداد پیوندهای ایران به نزدیک پنجاه هزار رسیده است که رقمی بی‌نظیر در خاورمیانه است. به علاوه اینکه ایران در پیوند از مرگ مغزی یعنی اهدای مرگ مغزی درحال حاضر مقام اول را در خاورمیانه دارد و در خصوص اهدای کلیه به روش لاپاراسکوپی نیز که در این مرکز بطور روزمره انجام می‌شود، اهداکنندگان زنده شکافی در ناحیه قابل رویت ندارند و با سوراخ‌های چند میلیمتری عمل می‌شوند....

    * درباره این توفیق علمی از زبان دکتر ناصر سیم فروش چهره ماندگار ایران در بیست و چهارمین شماره ماهنامه چهره های ماندگار بخوانید.

  • مرزبندی، ایده اسلامی نیست

    مرزبندی، ایده اسلامی نیست

    دکتر حسن حنفی-استاد فلسفۀ دانشگاه قاهره

    پروفسور حسن حنفی از مشاهیر فلسفه و صاحب رای مصر است که نظراتش قابل تامل و شایستۀ نقد و ارزیابی است. گفتگوی ذیل مدتی قبل در استراسبورگ فرانسه انجام شده که با حذف سوالات از نظر می گذرد.

    نام من حسن حنفی است و استاد فلسفۀ دانشگاه قاهره هستم. لیسانس فلسفه ام را در مصر گرفته ام و با درجۀ دکتری در رشتۀ هرمنوتیک از دانشگاه سوربن فرانسه فارغ التحصیل شده ام. پس از آن به قاهره بازگشتم و پروژۀ بسیار بزرگی را به نام «سنت و مدرنیسم» آغاز کردم. وظیفه این پروژه بررسی راهکارهایِ مدرن کردن علوم کلاسیک و الهیات است. نوشتارهایی نیز در این زمینه ها داشته ام که دارای این عناوین بوده اند: «از تعصبات تا تغییرات»، «فلسفه از انتقال تا نوآوری»، «اصول فقه از تئوری تا عمل»، «تصوف از فنا تا بقا». در واقع من این پروژه را جهت کمک به دنیای اسلام برای ورود به مدرنیته و زمانه مدرن انجام داده ام.

    در اوریل سال  1979،  دو ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با امام خمینی ملاقاتی داشتم و پس از آن کتابهای «مبازه با نفس» و «ولایت فقیه» را منتشر کردم. کتاب «دانشجو و شهروند» از جمال الدین اسدآبادی را نیز به زبان انگلیسی نوشتم که به تازگی نیز به  چاپ رسیده است. من آثار بسیاری از فیلسوفان مسلمان و همچنین آثار اسپینوزا و ژان پل سارتر ترجمه کرده ام. کتاب دیگرم به زبان انگلیسی کتابی است با عنوان «اسلام در دنیای میانه»و همچنین چند کتاب به زبان فرانسه نیز به چاپ رسانده ام.

    من می توانم خودم را یکی از معّرفان اسلام به دنیا که در دنیای اسلام باقی مانده است بدانم و همیشه تلاش کرده ام که به انقلاب اسلامی در هرکجا کمک نمایم. البته منظور من از انقلاب، انقلابی است که موجب برانگیختن افکار و اذهان مردم باشد نه فقط انقلابی که موجب تغییرات در ساختارهای جامعه و یا تنها سیاستّ صرف باشد.

    درباره گفتگو میان تمدن ها باید بگویم که ما چنین گفتگویی را مدت ها پیش در فرهنگ باستانیمان ابداع کرده بودیم. قبل از ان باید توضیح بدهم که در اصل دو شکل کلی وجود دارد. یکی شکل "هانتینگتون" است به معنای برخورد تمدنها که غرب چنین شکلی را ترجمه کرده و شکل دیگر گفتگوی میان تمدنها است که ما آن را تجربه کرده ایم. در دنیای عرب پیش از اسلام.....

    * ادامه متن را در کلیشه "اندیشه" ماهنامه چهره های ماندگار با ما بخوانید.

  • رها در باد

    رها در باد

    یادداشت های سفر به دانمارک

    راه افتادیم.  بادغدغه  و بی دغدغه. من و سه تن از همکاران کیهانی ام و حالا همینطور که بوئینگ 747 ا"ایران ایر"، اوج می گیرد تا چون "هما" آسمان را تسخیر کند، افکار من هم سیلان می یابد تا شمه ای از تاریخ کشور مقصد را تصور کنم. طبق برنامه می بایستی ساعت شش بعداظهر به وقت ایران در فرودگاه "کپنهاک" به زمین بنشینیم و اکنون با حرکت به موقع پرواز 715 تهران-لندن در ساعت8:20 بامداد بیست و چهارم خردادماه سال 1369 خرسندیم که اجرای برنامه مان با نظم و دقت آغاز شده است. مدت پنج ساعت و چهل دقیقه طول پرواز، فرصتی است تا چهارچوب کلی سفر را مرور کنم. چشم به پنجره کوچک هواپیما می دوزم و با خیره شدن بر انبوه لایه های ابری که  چون رشته کوههای البرز سر در بالین هم دارند به تاریخ و مردم دانمارک فکر می کنم. چند لغت کلیدی در ذهن دارم: "وایکینگ ها"، "هنس کریستن اندرسن"، "کی یرکگارد" و تصویری مثبت از روند تولیدات کشاورزی و مواد لبنی. سعی می کنم این واژه ها را دسته بندی کنم.  وایکینگ ها چه اقوامی بودند؟ تصور می کنم تاریخ دانمارک با چگونگی عملکرد آنان پیوند خورده است. چرا که تحولات اساسی در این جزیره توسط وایکینگ ها و حملات پی در پی آنها به وقوع پیوسته است. به عنوان نمونه در سال 793 میلادی یک دیر انگلیسی در شهر Lindis Farne مورد حمله وایکینگ ها قرار گرفت. این حمله سرآغاز یک دوره دویست ساله بود که طی آن دانمارک و نروژ بر سرزمین های دریای شمال مسلط گردیدند. در خلال این دوره سفرهایی به دورترین و جدیدترین نقاط جهان صورت گرفت. یکی از علل شکلگیری این قدرت در اختیار داشتن کشتی های وایکینگی  بود که بسیار ساده، سبک و باریک بودند. بنظر می رسد وایکینگ ها در عین جنگ جویی و غارتگری ملتی تاجر نیز بوده اند.

    کشفیات و تحقیقات باستانشناسی جدید بیانگر این گفته بوده و نشان می دهد که علاوه بر جنگجویی، تجارت نیز در برنامه کار آنان بوده است. دستنویس های قدیمی ایسلندی که پس از استقلال ایسلند از دانمارک، به ایسلند منتقل شد، نشان می دهد که وایکینگ ها "خدایان آسا" را می پرستیده اند بزرگترین خدای آنان "اودین" بوده، ولی خدایان دیگری نیز مورد پرستش واقع می شده اند. از جمله "تور" خدای قدرت و "فریا"خدای عشق که بیش از "اودین" ستایش می شده است. در آغاز نقشه های مشخصی در پس لشگرکشی ها وجود نداشت، لیکن بتدریج در دانمارک و نروژ و رژیم های پادشاهی پدید آمد و پس از یک دوره درگیری داخلی بالاخره وایکینگ ها حاکم شدند. اولین پادشاهی که از او اسناد تاریخی وجود دارد، "هارولد کبود دندان" است. وی از سال 940 تا 987 میلادی بر دانمارک حکومت کرد. پسر وی "اسوند" تمامی انگلستان را به تصرف دراورد. و جانشین او "کنود بزرگ" امپراتوری دریای شمال را شامل جزایر بریتانیا، دانمارک و نروژ بود در سال های هزار میلادی بنا نهاد. باید گفت که دانمارک هنوز به پهناوری آن زمان نبوده است. در همین اوان خدایان آسا نیز مغلوب مسیحیت شدند.

    "هارلد کبود دندان" با تن دادن به غسل تعمید و اعلام مسیحیت بعنوان دین رسمی کشور نقطه اوج تسلط مسیحیت در این کشور را فراهم نمود. تاریخ دانمارک و پایه گذاری مسیحیت و سلسله پادشاهی بطور همزمان  در هزار سال پیش آغاز شد و بدین لحاظ این کشور یکی از قدیمی ترین سلسله پادشاهی است...

    * ادامه سفرنامه را با ما در بیست و چهارمین شماره ماهنامه چهره های ماندگار همراه شوید.

  • موقعیت زنان امروز ژاپن

    موقعیت زنان امروز ژاپن

    امروزه پس از گذشت بیش از چهل سال از شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم، وضعیت عمومی زنان ژاپنی -همراه با تغییرات مداوم در قوانین و جامعه- تحولات عمیقی یافته است. قانون اساسی سال 1946 ژاپن گامی در جهت برقراری موقعیت های متساوی برای زنان داشت که بعدها همراه با پیشرفت های اقتصادی ژاپن از نیمه دوم سال 1950 گسترش یافت.

    اکنون کمتر از نصف زنانی که شصت سال پیش به دنیا آمده اند شاهد شصتمین سال تولد خود بوده اند اما از نوازادن دختری که در سال 1985 بدنیا آمده اند، احتمالا 93 درصد شصتمین، 85 درصد هفتادمین و 63 درصد هشتادمین سالگرد تولد خود را خواهند دید. حتی ممکن است 30 درصد آنها هشتاد و هشتمین سالگرد تولد خود را جشن بگیرند.

    چنین افزایش فاحشی در طول عمر را می توان به بهبود سیستم های تندرستی، بهزیستی و پیشرفت های علم پزشکی همراه با بالا رفتن سطح استاندارد عمومی زندگی ناشی از پیشرفت های اقتصادی نسبت داد.این عوامل میزان مرگ و میر در جوانان و همچنین افراد مسن را به طور چشم گیری کاهش داده اند.

    این نحستین بار در تاریخ است که در طول عمر میانگین زنان تا هشتاد سال رسیده اما با این تغییرات، مشکلات جدیدی برای فرد، خانواده و بطور کلی جامعه بوجود آمده است....

    *این مصاحبه مدتی پیش با هیروتا هیساکو(استاد دانشگاه زنان ژاپن) انجام شده که متن کامل  صحبت های وی با حذف سوالات در بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار درج شده است.

     

  • درّ نجف دردانه کربلا

    درّ نجف دردانه کربلا

                                                                                                                                                                                        احمد اسعدی

    حرکت به سمت وادی خود

    پس از حدود بیست ساعت رانندگی، گذر از مرز چذابه، به نجف رسیده ایم، دریار درّ نجف، خانه­ی یار و حرم دلدار، خسته اما نمی شود پا به خانه عزیزترین عزیز هستی در قلب ها و جان ها گذاشت. به سمت کوفه از پی همان  نشانه ای می رویم که هر سال پذیرای تعداد زیادی از زائران است. خانه­ی شیخ علی آل مظفر، همو که بعدها در می یابیم از بازماندگان صاحب کتاب مشهور منطق ظفر است.

    پای سفره آل مظفر

    شیخ علی مظفر دیگر فارسی را کم و بیش می فهمد، بیشتر می فهمد تا گفتن و به راستی راهی دراز است بین فهمیدن و عمل کردن و سخن گفتن! او سال هاست که منزل خود را مهمانسرای اهل دل و زائران کرده است. شیخ علی در کسوت روحانی و متولی امام زاده سیدابراهیم الغمر رضوان ا... علیه نوه امام حسن (ع) است. امام زاده ای که پدر او حسن مثنی است.

    شیخ علی آل مظفر درباره سیدابراهیم الغمر (فاصله مسجد کوفه تا امامزاده سیدابراهیم در کوفه تقریبا دو کیلومتر است) می گوید: زائران ایرانی و غیرایرانی تعلق گرفته و حقیقاً تمامی امکانات این بقعه پاک و متبرک در اختیار زائران است. افزون بر اماده سازی مکان مناسب برای اسکان، آماده سازی پذیرایی های ساده و بی الایش و همچنین ایجاد امکانات برای رسیدگی به نیازهای بهداشتی، خیل قابل ملاحظه ای از زوار(300 نفر) در خور تقدیر است. از همین رو و به رسم کمترین شکر و سپاس گزاری پیش رو را به جناب شیخ علی آل مظفر تقدیم می کند و از خداوند توفیق هر چه بیشتر را خواهان است و نیز طلب مغفرت برای والد محترم ایشان که سال ها مرام خود را مهمان نوازی زوار و خانه خود را محفل انس عاشقان حسین کرده بود...

    *با ما در  خوانش این سفرنامه در بیست و چهارمین شماره چهره های ماندگار همراه شوید.

  • ما با حقیقت عهدی داریم

    ما با حقیقت عهدی داریم

    همایش یادبود استاد مهدی حائری یزدی از سلسله نشسته های یادبود استادان تأثیرگذار در اعتلای علمی – پژوهشی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در این موسسه برگزار شد.

    دکتر غلامرضا اعوانی چهر ماندگار فلسفه در این مراسم در سخنانی مرحوم مهدی حائری را "جامع الحکمتین" خواند و اظهار کرد: باید دید معنای جامع الحکمتین چیست؟ یعنی حکمت در نزد ما مشترک لفظی نیست بلکه بین حکمت، حکمت قرآنی، برهانی، دینی و حکمت رسمی است. این جمع بین حکمت برهانی و فلسفی یکی از دستاوردهای حکمت ما است که در جاهای دیگر مثل غرب، جز در دوره هایی دیده نمی شود. حکمت الهی در غرب حیات مستمری نداشته است. در دوره قرون وسطی بیشتر صورت مسئله کلامی به خود گرفت و در دوره جدید این دو حکمت از هم جدا شدند. فیلسوفان جدید را نمی توان جامع الحکمتین گفت. حائری یزدی از بهترین نمونه های آن است.

    وی افزود: مرحوم حائری یزدی در فقه و اصول شاگرد اساتید بزرگی بوده و جمع بین فقه و حکمت از خصوصیات ایشان است که در جای دیگر، آن را نمی بینید. او در فقه و اصول شاگرد افرادی همچون آیت الله بروجردی بوده است و اولین کسی بود که اجتهاد مطلق گرفت. همچنین در نزد آیت الله کوه کمری و خوانساری شاگردی کرد و در فلسفه به مدت دوازده سال، شاگرد امام راحل بوده است. از محضر سیداحمد خوانساری و میرزااحمد آشتیانی هم در قم و هم در تهران تلمذ کرده است. او از نادر کسانی است که در عین اینکه تبحر تمام در علم و حکمت داشتند در خارج نیز درس خوانده است....

    *در این نشست دکتر اعوانی و دکتر داوری اردکانی سخنرانی کردند و متن کامل سخنرانی ایشان در بیست وچهارمین شماره ماهنامه چهره های ماندگار درج شده است.