چهارشنبه, 30 تیر 1395 ساعت 10:24

بدرقۀ استاد برجستۀ موسیقی؛ کمال پورتراب

بدرقۀ استاد برجستۀ موسیقی؛ کمال پورتراب

مصطفی کمال پورتراب سال ۱۳۰۳ در تهران به دنیا آمد. پس از آموختن مقدمات موسیقی سال ۱۳۱۸ وارد دوره شش ساله متوسطه هنرستان عالی موسیقی شد و تا سال ۱۳۲۴ که مدرک دیپلم را دریافت کرد، سازهای متنوعی نظیرِ فاگوت را از یاروسلاوبیزا، ویولن را از حشمت سنجری و عطاالله خادم میثاق و تار را از موسی معروفی فرا گرفت. وی هم‌چنین تئوری موسیقی ایرانی را نزد روح‌الله خالقی آموخت و در فراگیری آواز گروهی از آموزش‌های روبیک گریگوریان، و در سرایش از آموزش‌های فریدون فرزانه و پاتما گریان استفاده کرد. پس از آن، به دلیل این که امکان تحصیل در دورهٔ عالی آهنگسازی در هنرستان وجود نداشت، به طور خصوصی نزد پرویز محمود به فراگیری آهنگسازی پرداخت. او بعداً همین رشته را در هنرستان نیز ادامه داد و در سال ۱۳۳۹ فارغ‌التحصیل شد و  بعدها در سال ۱۳۴۶ دوره‌ای تکمیلی را نیز در فرانسه گذراند.پورتراب از ۱۳۲۴ تدریس موسیقی را آغاز کرد. وی سال ۱۳۴۰ سرپرستی یکی از ارکسترهای وزارت فرهنگ و هنر ایران را به عهده گرفت. هم‌چنین در فاصله ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ مدیر هنرستان موسیقی ایران شد.
مصطفی کمال پورتراب از اساتید برجسته و باسابقه موسیقی ایران بود که در سال 1387 به عنوان چهره ماندگار موسیقی ایران انتخاب و  از او تجلیل شد. وی تالیفات زیادی در حوزه موسیقی داشت که «تئوری موسیقی» - با بیش از 50 بار تجدید چاپ-، «مق‍دمه‌ای بر مب‍انی آهن‍گس‍ازی» و «آهن‍گه‍ای برگزیده برای پی‍انو» از آن جمله‌اند. همچنین چندین کتاب با ترجمه این هنرمند در اختیار علاقه‌مندان موسیقی قرار گرفته است.  چنانکه از آثار او می توان به قطعاتی چون:  قطعه ای در چهارگاه (۱۹۵۵)، سونات ویولن و پیانو در دومینور (۱۹۵۹)، سه قطعه برای گروه خیام (۱۹۶۹)، سوئیت هفت پیکر در نه قسمت برای ارکستر سمفونیک (۱۹۷۰)، مارش در ماژور برای ارکستر سمفونیک (۱۹۷۳)، رقص پریان در فامینور (۱۹۸۰)، آواز بی گفتار دو قطعه برای ارکستر زهی (۱۹۸۰) و.... اشاره کرد.از آثار مکتوب او نیز می توان به آثاری چون تئوری موسیقی، مبانی آهنگسازی، تجزیه تحلیل موسیقی برای جوانان ( ترجمه اثر لئونارد برناشتاین از انگلیسی)، حل المسائل تئوری (ترجمه اثر اثر پرتسولی از ایتالیائی)، هارمونی مدرن (ترجمه اثر ایگل فیلد هال از انگلیسی)، هارمونی کلاسیک (ترجمه اثر سی.اچ. کیتسون از انگلیسی)، آهنگ های برگزیده ایگلفیلد هال، کنترپوان به زبان ساده (ترجمه اثر استاکز از انگلیسی) و... اشاره کرد.

مصطفی کمال پورتراب، استاد موسیقی ایران و نایب رییس شورایعالی خانه موسیقی سحرگاه دوم تیر ماه در ۹۲ سالگی و با همراهی جمعیت کثیری از مردم و اجرای قطعه‌ای کلاسیک با پیانو خانم بذرکوه از سوی  گروه کر ارکستر سمفونیک تهران به رهبری رازمیک اوهانیان دار فانی را وداع کرد .روحش شاد و یادش گرامی.

نظر دادن