دوشنبه, 18 مرداد 1395 ساعت 06:33

تأثیر متقابل ادبیات ایران و عرب

تأثیر متقابل ادبیات ایران و عرب

گفتگو با دکتر ابراهیم الدسوقی شتا و استادجعفر شهیدی            1394/05/18

دکتر الدسوقی شتا یکی از بزرگترین نویسندگان و پژوهشگران مصر است که در زمینه ادبیات و فرهنگ فارسی فعالیت می کند . او بیش از سی کتاب و دهها مقاله درباره ویژگی های شعر فارسی، متون عرفانی و دیگر مقولات ادب و هنر ایران نوشته است. اخیراً ترجمه او از کتاب «بازگشت به خویشتن» اثر زنده یاد دکتر علی شریعتی با استقبال فراوان مردم مصر مواجه شده و تنها در چاپ اول، بیش از هفتاد هزار نسخه از این کتاب به فروش رفته است. گفتنی است که گفتگو با او در دو مرحله- در قاهره  و تهران- انجام گرفته است. متن گفتگو در پی می آید.

محمود اسعدی: دنیای پر رمز و راز ادبیات عرب، مشحون از شعر و شاعری است. جهان عرب هماره تاثیرات و تاثرات، مدایح و نصایح و گفت و گوی خود را به صورت منظوم مطرح کرده است، راستی تعجب برانگیز نیست که در بین نویسندگان و شعرای عرب افرادی مانند مولوی و سنایی دیده نمی شود؟

دکتر شتا: شاعر فارسی رک و صریح است. ببیند! فردوسی 62 هزار بیت دارد،  رودکی چند بیت داشته و از بین رفته است؟ یا مثلا سنایی در «حدیقه الحقیقه» یا مولانا و عطار چند بیت داشته اند؟ آیا آنچه به دست ما رسیده همه آثار ایشان است؟ این یک چیز را بیان می کند و انسان ناگزیر است که بگوید: این سابقه تمدن ایران است. البته فرق است میان شاعری که سابقه اش طولانی است. مثلاً معلقه (معلقات سبع)-ممکن است عرب زبانان از من گله مند شوند، ولی این حقیقت است- چه چیز را بیان می کند؟ یا مدح کسی است که از او چیزی می خواهم یا ذم کسی است که به من چیزی نداده است! می بینید وسعت فکر، وسعت اندیشه، جهان بینی و انساندوستی را؟!

محمود اسعدی: فصل مشترک ادبیات عرب و پارسی، جنبه های ارزشی این دو فرهنگ است، فرهنگی که مشحون از معارف  و علوم اسلامی است .چنین به نظر می رسد که سلطه فرهنگی غرب بیشترین تلاش را برای تهی کردن این دو فرهنگ از مبانی ارزشی آن داشته است. در این باره چه نظری دارید؟

دکتر شتا: تهاجم فرهنگ غربی در ایران اگر چه دیرتر از کشورهای دیگر آغاز شده اما آغاز آن  با شدت و حدت زیادی بوده است. به این معنا که شکست روحانیون در انقلاب مشروطیت، میدان را برای غربیها خالی کرد. در مصر...

علاقمندان می توانند ادامه گفتگو را همراه با فیلم واقعیت افزوده از دهمین شماره "چهره های ماندگار" دنبال کنند.

نظر دادن