شنبه, 14 اسفند 1395 ساعت 09:38

پیوند نوگرایی و سنت؛ سرشتین و پویاست

پیوند نوگرایی و سنت؛ سرشتین و  پویاست

 

 گفت و گو با دکتر میر جلال الدین کزازی

چهره ماندگار زبان و ادبیات فارسی

دکتر میرجلال الدین کزازی استاد برجسته ادب معاصر و چهره ماندگار زبان و ادبیات فارسی درمیان اصحاب فرهنگ و اندیشه جایگاهی والا و ممتاز دارد . او با انتشار دهها کتاب و صدها مقاله و سخنرانی و سالها تدریس در دانشگاههای ایران و برخی کشورهای جهان به سبکی خاص در سخن وری و کتابت شهره است که بیشتر آبشخور آن به سرچشمه های ناب فارسی دری پیوسته است. از جانبی دیگر بررسی عرفان ایرانی و پیوندهای فرهنگی  ایران و اسلام و مختصات فرهنگ شیعی از نظر این استاد شاخص ادب پارسی دور نمانده است. شاهنامه یا بزعم ایشان نامه فرهنگ و منش ایران، ازجمله کتاب های مورد علاقه استاد کزازی بوده است که بطور بایسته و شایسته شناختی بنیادین از ادبیات آن به لحاظ واژه شناسی به خواننده خواستار ارائه شده است. او بر آن است که نو از دل و درون کهنه بیرون می آید و آنچه مایه شکوفایی و شادابی ساختارهای فرهنگی و اجتماعی است توش و توانی است که جوانه نوآیین از درخت دیرینه سال سنت می گیرد. باسپاس و امتنان از استاد کزازی این گفت و شنود  از منظرتان می گذرد.

آقاي دكتر لطفاً براي شروع اين گفت وگو از محيط زندگي و تولد خود بگوييد؟

دکتر میرجلال الدین کزازی: نياكان من، آنچنانكه از نام من هم آشكار است، از كزاز بوده اند كه يكي از بخش هاي اراك امروز شمرده مي شود. در گذشته، بوم بسيار گسترده اي بوده است. امروز اندكي از آن به نام كزاز در نزديكي اراك، هنوز برجاست. اما از خانواده كزازي، نخست مي بايد كه از روانشاد سيد حسن كزازي ياد كنم كه دين دان و دانشمند ديني بوده است. در يكي از سفرهاي خود به آستانهاي بلند يا «عتبات عاليات» ، به خواست مردم كرمانشاه در آنجا ماندگار مي شود و از آن زمان، ما كرمانشاهي شده ايم. ايشان، آنچنانكه من از بزرگان دودمان شنيده ام، مردي دانشمند بوده است. آنچنانكه حتي در دانشهاي نهاني، يا به اصطلاح «علوم غريبه»هم دستي داشته است؛ در دانشي كه بر مي گردد به«دانش شمار» در نهان گرايي، كه پيوند ميان شماره ها يا اعداد با واژگان را در آن، به شيوه اي نهان گرايانه، رازورانه برمي رسند. ايشان در اين دانش آنچنان توانا بوده است كه چامه هاي بلندي سروده است. در اين چامه ها، از اين دانش بهره جسته است. از شيفتگان شوريده مولي علي بوده است، كه درود خداي بر او باد. در اين چامه ها ، پبوندهاي نهاني درميانه بهره جوي از اين دانش و پيوندهاي نهاني در ميانه شماره ها و نام ها يافته است. بدين گونه دوستداران علي را ستوده است و دشمنان او را نكوهيده است. براي نمونه، دوستداران را بهشتي يافته است، دشمنان را دوزخي.

 

در چه سالي  جد شما در كرمانشاه ساكن شد؟

دکتر میرجلال الدین کزازی: سال دقيقش را نمي دانم. خدمت شما گفتم، من از بزرگان خانواده شنيده ام، اما بهرروي، سيد حسن كزازي نياي  سوم من هستند. يعني پدر پدر پدرم، يعني پدر پدربزرگ ... اين نكته را مي گفتم كه يكي از دانشمندان افغان كه در آن اوان در كرمانشاه به سر مي برده اند، با روانشاد كزازي در آنجا دوستي و آميزگاري داشته اند....

*علاقمندان می توانند ادامه گفت و شنود را همراه با فیلم واقعیت افزوده در سیزدهمین شماره «چهره های ماندگار» دنبال کنند

نظر دادن