یکشنبه, 15 مهر 1397 ساعت 10:44

زن از نگاه ابن عربی

زن از نگاه ابن عربی

 دکتر محسن جهانگیری

در نگاه ابن عربی انسانیت حقیقتی واحد جامع مرد و زن است. مردان و زنان در اصل انسان بودن با هم اتحاد و اشتراک دارند و اختلاف و افتراقشان تنها در امری عارضی یعنی جنسیت است. ذکورت و انوثت امری عارضی است و داخل در اصل و جوهره انسانیت نیست. بنابراین مرد را در انسان بودن درجه ای و مزیتی بر زن نیست. هر کمالی که ممکن است مرد بدان برسد زن نیز می تواند بدان نائل آید. لذا او با استناد به آیات و روایات اسلامی تاکید می کند که زنان شایستگی رسیدن به تمام مراتب و کمالات روحی و معنوی از جمله مرتبه  عظمای ولایت نبوت-البته نبوت عامله یا نبوت تشریع و حتی قطبیت را دارد. برخی از نویسندگان نظر عرفانی ابن عربی در خصوص بانوان را که برگرفته از فرهنگ دینی مسلمانان است با فمینیسم غربی که نظریه برابری حقوق زنان  با مردان در تمامی امور سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است با هم در می آمیزند، و احیانا ابن عربی را که از اعاظم اولیا و افاضل فقهای اسلام است فمینیست قلمداد می کنند که به عقیده من خلاف واقع است.

اگر کسی به تعریف ولی، نبی و قطب در عرفان ابن عربی واقف باشد متوجه می شود که او برای مقام زن چه مقام والای معنوی قائل است. من برای نمونه فقط تعریف قطب را می آورم که  او در رساله "نزل القطب و مقامه و حاله" ذکر کرده است: قطب مرکز دایره هستی و محیط آن است. آینه حق و مدار عالم است(رسایل ابن عربی، ج 2) در آینده خواهیم گفت که ابن عربی به تساوی زن و مرد بسنده نمی کند بلکه احیانا زنان را بر مردان برتری می دهد....

 

*دیدگاه ابن عربی درباره زن تحت عنوان مقاله ای به قلم دکتر محسن جهانگیری  در بیست و دومین شماره "چهره های ماندگار" درج شده است

نظر دادن