پنج شنبه, 02 خرداد 1398 ساعت 14:09

ميراث مشترك اندلس و مراكش

ميراث مشترك اندلس و مراكش

اینجانب دکتر عبدالله مرابط ترغی استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه عبدالمالک سعدی در شهر تطوان مراکش می باشم. کتابی درباره فهرست اعلام علماء و اندیشمندان مراکش به رشته تحریر درآورده ام که به همت دانشکده ادبیات تطوان این کتاب به چاپ رسید و منتشر گردید، همچنین در تحقیق و تهیه کتاب دیگری که ابی زید قیروانی درباره فقه مالکی نوشته (از علمای قدیم مراکش) مشارکت کردم در ضمن تعداد زیادی از تحقیقات و تالیفات اینجانب در برخی از مجلات و مطبوعات چاپ و انتشار یافته است.

در واقع  فرهنگ مراکش خیلی شبیه فرهنگ اندلس می باشد، چون این دو سرزمین روزگاری جزو قلمروی مشترک حکمرانان اسلامی در غرب جهان اسلام قرار داشتند بطوریکه خیلی از پژوهشگران اعتقاد دارند که فرهنگ و میراث اندلس همان فرهنگ و میراث حاکم در مراکش می باشد، هر چند که تنگه جبل الطارق حد فاصل این دو سرزمین قرار گرفته است ولی این گذرگاه آبی هیچگاه نتوانسته این دو سرزمین را از هم جدا کند، بطوریکه اندلس و مراکش دارای جامعه مشترک اسلامی در طول تاریخ بوده اند و در دوره هاي گذشته از حکومت و یا حکمرانان مسلمان واحد پیروی می کردند. غالبا مقر دين حاكم در اندلس قرار داشت، از اين رو فرهنگ و ميراث اندلس جزء لاينفك فرهنگ و ميراث عربي و اسلامي مراكش به شمار مي رفت.

اينجانب در تاليف كتاب فهرست اعلام شركت كردم. شهر تولدو در جنوب اندلس يا اسپانياي فعلي قرار دارد و در دوران اسلامي، اندلس از تعداد بيشماري اديب، دانشمند و انديشمند برخوردار بود كه اين تعداد نقش مهمي در گسترش علوم اسلامي در زمان خود ايفا نمودند.

كتاب فهرست اعلام به بحث و بررسي تاريخ انديشمندان اسلامي از قرن پنجم هجري تا اواخر دوره اسلامي در آن سرزمين مي پردازند  كه اين كتاب در دو جلد  توسط يكي از انتشارات بيروت چاپ گرديد.

در دوران گذشته اسلامي دولت موحدين در سرتاسر سرزمين شمال غرب آفريقا كه از مرزهاي مصر شروع و تا مرزهاي منطقه  باسك در اسپانياي منتهي مي شد حكومت مي كردند و در آن زمان باسك اين منطقه از رونق فرهنگي قابل توجهي برخوردار بود و مركز دولت موحدين  شهر "موناكوش" نام داشت كه يكي از شهرهاي عمده بزرگ آن به شمار مي رفت همچنين شهر "فاس" از شهرهاي عمده آن زمان به  شمار مي رفت. اين شهر داراي دانشگاه معروف و معتبري به نام  "جامعه القرويين" بود كه يكي از قديمترين دانشگاه هاي جهان اسلام به شمار مي رفت. اين مركز اسلامي نه تنها مركز مذهبي و برپايي نماز بود بلكه محمل گردهمايي علما و دانشمندان به شمار مي رفت.

سرزمين هاي غرب جهان اسلام مشتمل بر مراكش و اندلس تعداد يادي از دانشمندان و سخنوران اسلامي در طول تاريخ از خود به يادگار گذاشت. ادبيات اين سرزمين از سبك ويژه اي برخوردار بود به عنوان مثال ستايش از طبيعت در اثار ادبي سرزمين به ويژه اندلس بسيار محسوس است زيرا اندلس از چشم انداز طبيعي خوبي برخوردار بود و...

* ادامه مقاله را در كليشه "حديث ديگران" بيست وششمين شماره چهره هاي ماندگار بخوانيد.

نظر دادن